Seymour Martin Lipset

Seymour Martin Lipset (18/3/1922-31/12/2006)

O Seymour Martin Lipset ήταν εξέχων Αμερικανός πολιτικός κοινωνιολόγος. Γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη από γονείς ρώσο-εβραίους μετανάστες. Σπούδασε στο City College της Ν. Υόρκης όπου έγινε εθνικός γραμματέας της (αντισταλινικής) Σοσιαλιστικής Ένωσης Νεολαίας. Ανακηρύχτηκε διδάκτορας του Πανεπιστήμιου Κολούμπια και δίδαξε στο ίδιο, βέβαια, πανεπιστήμιο, καθώς και στα Πανεπιστήμια George Mason, Toronto, Harvard και Berkeley. Το 1960 αποχώρησε από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, αυτοπροσδιοριζόμενος ως «κεντρώος» επηρεαζόμενος από τα έργα των Αλέξις Ντε Τοκβίλ, Τζωρτζ Γουάσινγκτον, Αριστοτέλη και Μαξ Βέμπερ. Ασχολήθηκε με πολλά σημαντικά ζητήματα: οργάνωση των εργατικών συνδικάτων, κοινωνική διαστρωμάτωση, κοινή γνώμη, κοινωνιολογία της πνευματικής ζωής, όροι και προϋποθέσεις για τη δημοκρατία σε συγκριτική προοπτική. Στο ενεργητικό του καταγράφονται πολλά έργα που πλούτισαν τις γνώσεις μας για το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ και την κοινωνική βάση του «πολιτικού ανθρώπου» και της πολιτικής. Ανάμεσα στα τόσα έργα του σημειώνουμε, χωρίς να υποβαθμίζουμε τα άλλα, τα εξής: • Political Man: The Social Bases of Politics • The Politics of Unreason: Right-wing Extremism in America • American Exceptionalism: A Double-Edged Sword • Continental Divide: The Values and Institutions of the United States and Canada • Agrarian Socialism: The Cooperative Commonwealth Federation in Saskatchewan, a Study in Political Sociology • It Didn’t Happen Here: Why Socialism Failed in the United States • Union Democracy: The Internal Politics of the International Typographical Union, (με τους Μ. Crow και J. Coleman) Οι S. Lipset, M. Crow και J. Coleman μελετώντας το συνδικάτο των τυπογράφων των Η.Π.Α. συμπέραναν ότι η συνδικαλιστική δημοκρατία αρχίζει από τη στιγμή που ένας απερχόμενος αξιωματούχος του συνδικάτου μπορεί να ηττηθεί σε μια εκλογική διαδικασία. Την εποχή της έρευνας αυτής, στο συνδικάτο των τυπογράφων των Η.Π.Α. (ITU) ίσχυε εκλογικό σύστημα με δύο ψηφοδέλτια. Κατά τους εν λόγω ερευνητές, ο ανταγωνισμός αυτός για τις ανώτερες θέσεις εξουσίας στο μηχανισμό του συνδικάτου αποτελεί τον πιο σημαντικό παράγοντα που συντελεί στην ύπαρξη συνθηκών συνδικαλιστικής δημοκρατίας. Πού οφειλόταν, όμως, αυτή η κατάσταση; Το συνδικάτο δημιουργήθηκε το 1850 ως συνομοσπονδία προϋπαρχουσών τοπικών συνδικαλιστικών ενώσεων. Για αρκετές δεκαετίες δεν είχε συνδικαλιστές απαλλαγμένους από τη δουλειά ώστε να είναι πλήρως απασχολούμενοι με το συνδικάτο (αυτό έγινε το 1884-8). Υπήρχαν δύο ειδών τοπικές ενώσεις: οι κάτω των 100 μελών που εξαρτιόνταν από το εθνικό γραφείο για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις με τους εργοδότες, και οι άνω των 1000 μελών (μόνο της Νέας Υόρκης αριθμούσε 9.000 μέλη) οι οποίες προϋπήρχαν και διέθεταν ευρύτατη αυτονομία. Έτσι, από νωρίς εμφανίστηκαν δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις που διεκδικούσαν την ηγεσία του συνδικάτου: οι «συντηρητικοί» που συνιστούσαν «μετριοπάθεια και συμφιλίωση» και οι «μαχητικοί» που ακολουθούσαν συγκρουσιακή αριστερή πολιτική. Μεταξύ 1920 και 1955 πέντε πρόεδροι του εθνικού συνδικάτου υποχρεώθηκαν σε ήττα αντί να επανεκλεγούν, στη δε Νέα Υόρκη σε 7 από τις 14 εκλογές ανατράπηκαν οι διοικήσεις. Το δημοκρατικό ήθος του συνδικάτου και τα τυπικά δημοκρατικά δικαιώματα ενισχύθηκαν στο διάβα του ιστορικού χρόνου μετά από μια σειρά εκστρατειών του συνδικάτου. Το 19ο αιώνα καταργήθηκαν δια νόμου οι μυστικές εταιρείες που έδιναν τις δουλειές μόνο στα μέλη τους, η αλλαγή από έμμεση εκλογή ηγεσίας από συνέδριο σε άμεση εκλογή από τη βάση, η πρόσληψη βάσει αντικειμενικών τυπικών κριτηρίων με έλεγχο του συνδικάτου. Το συνδικάτο με τέτοιο παρελθόν ήταν λογικό να μην υποκύψει στις απαιτήσεις της αντισυνδικαλιστικής Πράξης Taft-Hartley και να αρνηθεί να εφαρμόσει τις διατάξεις της. Τέλος, αντιστάθηκε στις πιέσεις να μηνύσει τους συνδικαλιστές της ως συμπαθούντες τον κομμουνισμό στη Μακαρθική περίοδο.

Το πορτραίτο φιλοτέχνησε ο
Θανάσης Τσακίρης
Δρ. ΠΜΣ «Πολιτική Επιστήμη και Κοινωνιολογία»
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s